Hoefbevangenheid is een veelvoorkomende aandoening bij het paard die de voet en de hoef aantast. Hoewel bekend in de paardenwereld, wordt hoefbevangenheid vaak onderschat; het is na koliek de tweede doodsoorzaak bij paardachtigen. Het is een ernstige, pijnlijke en zeer gevaarlijke aandoening voor het dier.
Wat is hoefbevangenheid bij het paard?
Het betreft een acute ontstekingscongestie in de voet, veroorzaakt door het stoppen van de doorbloeding van de weefsels tussen het hoefbeen en de hoefwand. Hoefbevangenheid verhindert dat het paard kan staan; de ziekte kan verergeren tot perforatie van de zool en kan zelfs leiden tot fatale complicaties.
Bij hoefbevangenheid is volledig herstel vaak lastig. Echter, hoe eerder de ziekte wordt vastgesteld, hoe groter de kans op herstel voor het dier. Een hoefbevangen paard moet zo snel mogelijk op de juiste wijze worden behandeld. Voor een succesvolle aanpak zijn drie partijen nodig: de dierenarts, de hoefsmid en de eigenaar.
Wat zijn de symptomen van hoefbevangenheid?
Hoefbevangenheid bij het paard is eenvoudig te herkennen aan de karakteristieke houding van het dier. Om zichzelf te ontlasten, verplaatst het paard al zijn gewicht naar de hielen en de achterbenen door zeer ver naar achteren te gaan staan. Als alle vier de voeten zijn aangetast, zal het dier zich comfortabeler voelen door op zijn zij te gaan liggen in plaats van de pijn te verdragen door te blijven staan.
Merk op dat de manifestatie van hoefbevangenheid in verschillende gradaties van ernst voorkomt, afhankelijk van de duur en intensiteit. Pijnsymptomen treden echter al vanaf het begin van de aandoening op. Er zijn echter gevallen waarbij geen symptomen zichtbaar zijn tot de terminale fase, waarin de pijn intens is.
Hier zijn de symptomen van hoefbevangenheid bij het paard in chronologische volgorde:
- De voeten zijn warm en pijnlijk
- Het dier vertoont vaker onrustig gedrag (trappelen)
- Het dier is terughoudend om te bewegen of de voeten op te tillen
- Er is sprake van aanzienlijke kreupelheid, vooral bij het draaien
- De karakteristieke houding waarbij het gewicht naar de achterbenen wordt verplaatst
- Prostratie (apathie) gepaard gaand met hevige pijn
- Decubitus (liggende positie) komt vaak voor
Buiten de crises om is de verandering van de vorm van de paardenhoeven het belangrijkste klinische teken dat wijst op de aanwezigheid van hoefbevangenheid. Bovendien kan de hoef bij de kroonrand gaan bloeden; in dat geval is de prognose kritiek. Het is echter raadzaam om bij de eerste symptomen of bij enige twijfel direct uw dierenarts te waarschuwen.
Wat zijn de oorzaken van hoefbevangenheid?
De oorsprong van hoefbevangenheid is meervoudig. Om de aandoening beter te behandelen en recidieven te voorkomen, is het essentieel om de factoren te identificeren die de crisis hebben uitgelokt.
Overgewicht is de belangrijkste factor die hoefbevangenheid bij het paard kan veroorzaken. Enerzijds kan overgewicht leiden tot een overbelasting van de ledematen, vooral de voorbenen. Anderzijds kan overbelasting van het tegenovergestelde lidmaat optreden door langdurige, ernstige kreupelheid.
Endotoxemie kan ook de oorzaak zijn van hoefbevangenheid bij het paard. Dit is een fenomeen waarbij bacteriële toxines in de bloedbaan vrijkomen. Dit leidt tot ernstige bestaande pathologieën bij het paard, zoals koliek, longontsteking, diarree of baarmoederontsteking. Dit fenomeen volgt ook op een slecht aangepast dieet waarbij het paard te veel koolhydraten binnenkrijgt. Deze vrijgekomen toxines veroorzaken bovendien vasculaire laesies in de voeten.
Daarnaast kan hoefbevangenheid van hormonale oorsprong zijn. Bij paarden kunnen twee hormonale aandoeningen hoefbevangenheid in de hand werken. Het Cushing-syndroom komt voor bij paarden van 15 jaar en ouder en wordt veroorzaakt door een teveel aan cortisol in het bloed. Het equien metabool syndroom lijkt op diabetes bij mensen. Deze pathologie houdt in dat er sprake is van insulineresistentie, waarbij hyperglykemie hoefbevangenheid bevordert. Pony’s zijn het meest vatbaar voor het equien metabool syndroom, maar paarden van alle leeftijden kunnen erdoor worden getroffen.
Ten slotte kan hoefbevangenheid ook van iatrogene oorsprong zijn. Bepaalde corticosteroïden in hoge doses kunnen het risico op het uitlokken van hoefbevangenheid bij het paard verhogen.
Over het algemeen zijn de meest voorkomende oorzaken van hoefbevangenheid: een paard met overgewicht of een te rijk dieet, het drinken van koud water, bepaalde behandelingen met corticosteroïden, te zware arbeid op een harde ondergrond en gegeneraliseerde infecties.
Het mechanisme van hoefbevangenheid begrijpen
Hoe zit de paardenvoet in elkaar? Deze bestaat uit drie delen: de hoornwand, waardoor de hoefsmid het paard pijnloos kan bekappen of beslaan. Daarachter bevinden zich twee botlagen van het hoefbeen, namelijk het straalbeen en de buigpees. Dieper bevindt zich gevoelig vlees, de hoeflederhuid (podophylle). De paardenvoet is gezond als het hoefbeen in zijn as staat, parallel aan de hoefwand en de bodem.
Acute hoefbevangenheid vertaalt zich in ontstekingen die pijn veroorzaken. Als de ontsteking ernstig is, laat de hoeflederhuid los van de hoornplaatjes (kéraphylle), waardoor het hoefbeen naar beneden kantelt. Met een röntgenfoto kan hoefbevangenheid in dit stadium worden vastgesteld. Zodra het hoefbeen is gekanteld, veroorzaakt dit congestie in de voet door de bloedvaten samen te drukken. Na 3 tot 6 weken neigt de punt van het hoefbeen steeds verder naar beneden te zakken totdat deze door de zool heen dringt. Op dat moment is de prognose voor het paard somber. De chronische vorm begint en de vorm van de voet verandert.
Wat zijn de behandelingen voor hoefbevangenheid?
De beste aanpak is om de oorzaak van de hoefbevangenheid te behandelen. Als alleen de hoefbevangenheid zelf wordt behandeld, zal de therapie niet effectief zijn.
- Een waterdieet volgen voor gevallen die gerelateerd zijn aan overgewicht
- De ontsteking verminderen en tegelijkertijd de bloedcirculatie bevorderen met cryotherapie. Dit houdt in dat de voet of de koot wordt gekoeld met koud water of ijswater. De hoef kan in een bak met ijswater worden geplaatst.
- Gebruik van verzorgingsschoenen met ijs of ijswater aan de binnenkant
- Toedienen van ontstekingsremmers om de pijn te verlichten en de ontsteking te verminderen. Het is mogelijk om aspirine toe te voegen, dat door zijn bloedverdunnende werking een positief effect heeft op de bloedcirculatie.
- Een drainerende kuur volgen om toxines te elimineren en te voorkomen dat de hoefbevangenheid verergert
- Bekappen en beslaan worden bovendien aanbevolen voor een verlichtend effect. De hoefsmid zal een speciaal beslag aanbrengen dat is aangepast aan de paardenvoet.
Hoefschoenen of hipposandalen zijn ook uitstekende alternatieven voor beslag bij onbeslagen paarden, vooral voor ezels en pony’s. Met een schokabsorberende zool bieden deze hoefschoenen het zieke dier veel comfort.
Bovendien reageert hoefbevangenheid op een klinische diagnose door observatie van de symptomen. Hiervoor is een röntgenfoto de beste manier om de evolutie van hoefbevangenheid bij het paard te volgen, vooral in het geval van chronische hoefbevangenheid. Dankzij röntgenfoto’s kunnen de gevolgen van hoefbevangenheid snel worden opgespoord vanaf de derde week na het begin van de symptomen. Ook kan de vascularisatie van de voet eenvoudig worden geobserveerd via een röntgenfoto genaamd een flebogram, door een contrastmiddel in te spuiten. Dankzij dit type röntgenfoto is een vasculaire laesie met compressie van het hoefbeen gemakkelijk te detecteren. Dit is echter weinig praktisch omdat de klinische diagnose eenvoudig is en de voorkeur geniet.
Hoe hoefbevangenheid bij het paard voorkomen?
Het wordt aanbevolen om regelmatig de dikte van de zool van de voeten te controleren. Waarschuwingssignalen zijn onder andere een warme paardenvoet met een voelbare polsslag bij de koot. Verder is het voor het voorkomen van hoefbevangenheid ook belangrijk om de voeding van het paard in de gaten te houden. U kunt de grasopname beperken door een graasmasker te gebruiken. Zorg er ook voor dat de opslagplaats ontoegankelijk is voor paarden. Mocht uw paard ontsnappen en betrapt worden terwijl hij de graanvoorraad plunderde, dan moet u snel handelen door een maagspoeling te laten uitvoeren voordat de symptomen zich manifesteren.
Om hoefbevangenheid bij het paard te voorkomen, moet bovendien de conditie van het dier worden beheerd, vooral bij overgewicht. Geef de voorkeur aan lauw water of water op kamertemperatuur boven ijswater, zelfs bij warm weer. Ten slotte, als het paard een vermoedelijke hormonale ziekte heeft, is het gebruikelijk om een screening uit te voeren. Er bestaan namelijk behandelingen hiervoor.
Gerelateerde producten
-
Antieke Hart Paard Ketting
-
Armband of ketting Platte slangenketting
-
Armband of ketting Slangenketting goud
Prijsklasse: 50.99€ tot 54.99€ 🛒 Dit product heeft meerdere variaties. Deze optie kan gekozen worden op de productpagina